18 grudnia 2011 r. została wprowadzona do porządku prawnego ustawa o kredycie konsumenckim, która nałożyła na banki szereg obowiązków informacyjnych względem kredytobiorcy będącego konsumentem, przede wszystkim w zakresie wysokości maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu oraz rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Banki zostały zobowiązane do rzetelnego informowania klientów o warunkach udzielonego im kredytu. W przypadku naruszenia zapisów ustawy konsument może złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji darmowego kredytu. W wyniku działania tej sankcji konsument-kredytobiorca zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy (z wyjątkiem kosztów zabezpieczenia kredytu oraz kosztów należnych osobom trzecim). Przedmiotowe oświadczenie konsument może również złożyć w toku procesu sądowego, jaki wytoczył mu bank z tytułu spłaty kredytu.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wkrótce zajmie się kwestią kredytów konsumenckich i będzie badał, czy w umowach o kredyt konsumencki, których treść nie jest wynikiem indywidualnych uzgodnień pomiędzy przedsiębiorcą (kredytodawcą) a konsumentem (kredytobiorcą) dozwolone są postanowienia, które:

• przewidują oprocentowanie nie tylko kwoty wypłaconej konsumentowi, ale również pozaodsetkowych kosztów kredytu;
• ujawniają jedynie stopę oprocentowania kredytu oraz wyrażoną kwotowo łączną wartość skapitalizowanych odsetek, do których zapłaty obowiązany jest konsument w wykonaniu swojego zobowiązania wynikającego z tej umowy, bez jednoczesnego wyraźnego poinformowania konsumenta, że podstawą obliczenia skapitalizowanych odsetek (wyrażonych kwotowo) jest inna kwota niż faktycznie wypłacona konsumentowi kwota kredytu, a w szczególności, że jest to suma wypłaconej konsumentowi kwoty kredytu oraz pozaodsetkowych kosztów kredytu

3 listopada 2022 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza wysłał do TSUE powyższe pytanie prejudycjalne, a sygnatura tej sprawy to C- 678/22. Orzeczenie TSUE w tej sprawie może pociągnąć za sobą kolejną falę pozwów przeciwko bankom w Polsce.

Już teraz z sankcji darmowego kredytu mogą skorzystać konsumenci, którzy po 18 grudnia 2011 r. zaciągnęli wadliwy w świetle ustawy kredyt lub pożyczkę konsumencką do kwoty 255 550 zł albo równowartości tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, nadal spłacają zobowiązanie lub od dnia jego spłaty nie upłynął jeszcze rok.