Często zdarza się, że już po zawarciu związku małżeńskiego jeden z małżonków otrzymuje od swoich rodziców darowiznę w postaci nieruchomości – najczęściej działki. Czy tak nabyta nieruchomość stanowi majątek wspólny małżonków? Czy dom wybudowany na takiej działce jest objęty majątkową wspólnością ustawową czy też nie?

Co do zasady darowizny wchodzą do majątku osobistego małżonków

Zgodnie z art. 33 pkt 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Dlatego co do zasady, darowizna nieruchomości gruntowej dokonana przez rodziców na rzecz swojego dziecka, spowoduje, że nieruchomość ta stanie się składnikiem majątku osobistego obdarowanego. Tylko jeśli rodzice w akcie notarialnym wskażą, że przedmiot darowizny jest przekazywany do majątku wspólnego małżonków, zostanie on objęty małżeńską wspólnością ustawową.

Dom wybudowany na działce jednego z małżonków – czy stanowi majątek wspólny?

Dom wybudowany na działce będącej składnikiem majątku osobistego małżonka będzie stanowił tylko jego własność. Zastosowanie znajdzie tu zasada Superficies solo cedit, zgodnie z którą własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Zasady tej nie zmienia fakt, że małżonkowie zaciągnęli wspólnie kredyt na wybudowanie i wykończenie domu.

Co zrobić, aby nieruchomość stała się majątkiem wspólnym?

Należy pamiętać, że w świetle prawa dozwolone jest przesunięcie składników majątku osobistego do majątku wspólnego i odwrotnie. Każdy z małżonków może, przystępując do aktu notarialnego, wnieść swoją osobistą nieruchomość do majątku wspólnego małżonków, może również darować małżonkowi udział w tej nieruchomości. Z racji, że małżonkowie należą do pierwszej grupy podatkowej taka czynność prawna zwolniona będzie z obowiązku zapłaty podatku od darowizny.

Nakłady na nieruchomość będącą własnością jednego z małżonków

Małżonek, który dokonał nakładów na nieruchomość stanowiącą majątek osobisty drugiego małżonka może żądać ich zwrotu. Dzieje się tak zazwyczaj w sytuacji, gdy dochodzi do podziału majątku wspólnego po rozwodzie lub po ustanowieniu rozdzielności majątkowej w drodze umowy. Zwrot nakładów jest możliwy zarówno w sytuacji, gdy zostały one poczynione z majątku osobistego jednego z małżonków, jak również z majątku wspólnego małżonków.